Ontbijten als een keizer met de 5 elementen

Keizerlijk ontbijten met de 5 elementen

Tot 2 jaar terug moest ik niets hebben van warm ontbijten. Koffie niet meegeteld. Eigenlijk vond ik ontbijten iets wat je makkelijk kon overslaan. Dat is veranderd na de wijze lessen van Jutta Koehler: Nederlands bekendste TCM-voedingsjuf. Zij leerde me dat je Maag en Milt smeken om een warm ontbijt, liefst met smaakmakers van de 5 elementen. Zet het fornuis dus vast maar aan!

De 2 bronnen van energie voor je lichaam zijn lucht (ademen) en eten. Janine Hofs schrijft in haar boek ‘Blijvend meer energie met 5 elementen’ dat je 40% van je dagelijkse energie uit de lucht haalt (ademen) en 60% uit eten. Voedsel is de motor achter een groot deel van je dagelijkse energie.

Ontbijten als een keizerBalans

Volgens de traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) zijn de Maag en Milt verantwoordelijk voor de productie van energie uit voedsel en vloeistoffen. Deze organen horen in de vijf elementen bij de Aarde. Dit element houdt alle andere elementen in balans. Geestelijk of lichamelijk onevenwicht, kun je dus met eten herstellen. Dat klinkt goed, toch?

Rotten en rijpen

De Maag is de zee van Graan en Voedsel.  Alles wat je eet komt in deze borrelende ketel. Hier kan het lekker rotten en rijpen. De ketel wordt gestookt op lichaamstemperatuur, circa 37.5 graden. Het secundair vuur  van de Nier stookt de ketel onder de Maag.  De Milt haalt de voedingsessentie uit de Maag en verdeelt dit door het lichaam. Dit kun je ook terugvinden in het qi-productieschema.

Kort gezegd: het kost energie om energie te produceren.

Wil je met voeding je energiepeil op niveau houden of verbeteren, dan moet je:

  1. Op de juiste tijd stoken
  2. De borrelende ketel op temperatuur houden

Orgaanklok

De Chinezen gaan uit van de orgaanklok. Alle 12 organen (Zang-Fu) hebben een optimaaltijd. Gedurende deze tijd hebben ze de meeste energie  (qi). Voor de Maag is dit tussen 07.00 en 09.00  en voor de Milt tussen 09.00-11.00 uur in de ochtend.  Sluit mooi aan en is zowel voor de vroege ontbijters als wat latere starters acceptabel.

Keizer

Dit is het juiste ‘tijdslot’ om Maag en Milt te voorzien van voedsel. Je eet dan met het getij van je lichaam. Als je een keizerlijk ontbijt neemt, kan je met wat minder bij de lunch en diner toe. Het is de omgekeerde piramide van hoe we mainstream eten in Nederland: matig ontbijt, redelijke lunch, volgeladen diner.

Ketel op temperatuur

De Maag en Milt houden van warme voeding. Je helpt ze al door minder koude vloeistoffen te gebruiken. Drink dan ook geen frisdranken rechtstreeks uit de koelkast. Daarnaast is warm ontbijten belangrijk. Dit vraagt wat meer aandacht. Vooral voor ons Noordelingen, die gewend zijn aan een koud ontbijt met zuivelproducten of brood.

Soep

Warm ontbijten is met name in Aziatische landen de normaalste zaak van de wereld. Een makkelijke manier om hier mee te beginnen, is ontbijten met soep. Kun je vooraf voorbereiden en meerdere dagen mee vooruit. Wel van verse, liefst biologische, ingrediënten natuurlijk zodat  je je lichaam met het beste van Moeder Aarde voedt.

Thermische werking

Maar met alleen warm ontbijten ben je er nog niet. Het is ook belangrijk wat je eet. Fruit, groenten, vlees en vis hebben een thermische werking die varieert van energetisch warm, naar verwarmend, verkoelend en koud. Warm eten is dus ook kiezen voor energetisch verwarmende voeding, of in ieder geval gebalanceerd.

Met die thermische werking is niets wat het lijkt. Om een indruk te geven:

  • Fruit: banaan, kiwi, sinaasappels, grapefruits zijn koud tot verkoelend
  • Vlees en vis: kip, lam, kabeljauw en makreel zijn warm tot heet
  • De meeste zuivelproducten vallen in de categorie neutraal
  • Kwark en yoghurt zijn echter wel koud tot verkoelend

Jutta Koehler verkoopt een poster met een overzicht van de thermische werking van voeding.
Wel handig als je op deze manier naar je eten wilt leren kijken.

Met de seizoenen mee

Verder doe je er goed aan om met de seizoenen mee te eten. Zo kun je in de zomer wat meer verkoelende en koude voeding eten. Je lichaam is dan opgewarmd door de buitentemperatuur. In de winter watermeloen en banaan eten is dan juist niet zo’n goed idee.

5 elementen

Wil je nóg een stap verder, dan kun je warm eten volgens de vijf elementen. Hierbij houd je rekening met de thermische werking én de vijf smaken: zuur, bitter, zoet, scherp en zout. Je verwerkt van ieder element een smaak in de maaltijd.

Aan de slag

TCM-koken heeft dus best wel wat voeten in de aarde. Je hebt dan ook handvatten nodig om te kunnen beginnen.  Wil je met warm ontbijten aan de slag, dan is het boek ‘Ontbijt je fit’ van Jutta Koehler een goeie start.  Hierin diept ze de vijf elementen voeding uit en helpt je hindernissen op dit pad te overwinnen. Kijk hier voor een voorproefje van haar boek.

Je kunt ook te rade gaan in de boeken van Barbara Temelie, de leermeester van Jutta. Dit zijn haar boeken:

O ja, en niet vergeten: volgende week op HappyHara een interview met Jutta.